System PESEL powstał w Polsce w latach 1970 – 1974. W tamtych czasach bardzo duży nacisk kładziono na informatyzację całego kraju, dlatego w planach było wdrożenie bardzo wielu tego rodzaju systemów. Rzeczywistość okazała się zgoła inna – do czasów dzisiejszych przetrwał tylko system PESEL, który bardzo dobrze się sprawdza po niewielkich innowacjach. Nie każdy zdaje sobie jednak sprawę z tego, jak wielką rolę odgrywa PESEL w naszym życiu. Przeciętny Polak skorzysta z niego niezliczoną ilość razy, czasem w sytuacjach, w których by się tego zupełnie nie spodziewał. Bez numeru PESEL niemożliwe jest wzięcie kredytu w banku, podpisanie umowy cywilnoprawnej czy też przeprowadzenie sprawy w sądzie. Dlatego warto wiedzieć o nim nieco więcej.

Czym jest numer PESEL i kto go otrzymuje?

Numer PESEL to jedenastocyfrowy symbol numeryczny, który służy do łatwej i szybkiej identyfikacji konkretnej osoby. Bardzo ważny jest fakt, że numer PESEL jest zupełnie unikalny i niemożliwe jest, by ten sam numer posiadały dwie osoby. Co ciekawe, w roku 2002 doszło do poważnej awarii systemu, skutkiem czego kilka tysięcy osób dostało powtarzające się numery PESEL. Na szczęście błąd udało się szybko naprawić i dziś tę historię można przetaczać jedynie w ramach ciekawostki. Numer PESEL otrzymuje każde dziecko urodzone na terytorium Polski. Okazuje się także, że mogą ubiegać się o jego otrzymanie osoby, które do tej pory go nie posiadały. W tym celu wystarczy złożyć odpowiedni wniosek w urzędzie gminy.

Czy cyfry w numerze PESEL są przypadkowe?

Nie każdy zdaje sobie sprawę z tego, jak wiele informacji można wyczytać z numeru PESEL. Żadna z jedenastu cyfr, która się w nim znajduje, nie jest przypadkowa. Sześć pierwszych cyfr numeru PESEL jest oznaczeniem daty urodzenia posiadacza numeru. Dwie pierwsze cyfry oznaczają rok urodzenia, dwie kolejne – miesiąc, z kolei cyfry numer pięć i sześć są oznaczeniem dnia urodzenia. Dzięki temu wystarczy tylko rzut oka na numer PESEL, by móc wyczytać z niego datę urodzenia posiadacza.

Co ciekawe, numer PESEL może także powiedzieć co nieco o płci osoby go posiadającej. Okazuje się bowiem, że w przypadku kobiet dziesiąta cyfra numeru PESEL zawsze będzie parzysta – u mężczyzn zaś nieparzysta. Bardzo ciekawym zagadnieniem jest to, jak sprawdzić, czy numer PESEL jest prawidłowy. Służy do tego jedenasta cyfra, zwana cyfrą kontrolną. Dzięki niej i zastosowaniu specjalnego wzoru matematycznego, łatwo i szybko można sprawdzić, czy podany PESEL jest prawdziwy czy też fałszywy.

Dlaczego warto chronić PESEL? 

Numer PESEL należy do danych, które należy otoczyć szczególną ochroną, jak każde inne dane osobowe. W mediach znaleźć można pełno historii o tym, jak oszuści, którzy weszli w posiadanie takowych danych, mogą wykorzystać je do własnych, niekoniecznie legalnych celów. Dlatego trzeba zwrócić baczną uwagę na to, komu udostępnia się swój numer PESEL i w jakim celu może zostać on wykorzystany.